Arda Turan dẫn dắt Shakhtar vào bán kết châu Âu, kể kỷ niệm với Messi

Từ đội trưởng Galatasaray ở tuổi 21 đến danh hiệu LaLiga cùng Atletico Madrid và Barcelona, giờ là Arda Turan của ghế nóng huấn luyện viên tại Shakhtar Donetsk. Một hành trình ngược dòng không ngừng nghỉ.

Bây giờ, ở Ukraine giữa bối cảnh chiến tranh, Turan đang đưa Shakhtar tiến gần đến chức vô địch quốc gia lần thứ 16 và lần đầu tiên bước vào bán kết UEFA Conference League từ năm 2009. Một mùa giải đầu tiên đầy ấn tượng.

Trong cuộc trò chuyện độc quyền với Flashscore, vị chiến lược gia người Thổ Nhĩ Kỳ đã mở lòng về Shakhtar, về những người thầy từng truyền lửa, và cả kỳ vọng World Cup cho đội nhà Thổ Nhĩ Kỳ.

Vươn lên từ chiến tranh

“Trước tiên, tôi muốn cảm ơn Shakhtar. Chúng tôi có một tổ chức tuyệt vời, điều không hề dễ dàng để duy trì trong hoàn cảnh chiến tranh”, Turan mở đầu.

Mỗi chuyến đi của Shakhtar có thể kéo dài đến 15 tiếng đồng hồ. Các cầu thủ mang theo kỳ vọng của cả một dân tộc trên đôi vai. “Chúng tôi luôn khiến các cầu thủ cảm nhận được điều đó”, Turan nói.

Về đích tại Conference League không chỉ là danh hiệu. Nếu Shakhtar có kết quả tốt tại châu Âu, họ sẽ sở hữu vé thẳng vào vòng bảng Champions League mùa sau. “Chúng tôi nhận thức rõ giá trị của điều này.”

Từ Eyupspor đến Shakhtar: bài học chuẩn bị

Turan không đến Shakhtar trong tay không. Năm 2023, tại Eyupspor, ông đã viết nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa CLB lên Super Lig.

“Khi làm việc tại Eyupspor, tôi thường nói với ban huấn luyện rằng chúng ta phải tập luyện như thể đang làm việc cho Barcelona hay Atlético vậy”, Turan tiết lộ. Chính tư duy đó giúp ông sẵn sàng cho thử thách mới.

Ông không phủ nhận những nghi ngờ ban đầu. “Các cầu thủ mới khó chấp nhận triết lý của tôi vì chúng tôi có giai đoạn tiền mùa giải khốc liệt và cần sự lặp lại cho nhiều tình huống. Nhưng sự gắn kết giữa tôi và các cầu thủ đã đưa chúng tôi đến đây.”

Ba người thầy, ba bài học

Sự nghiệp cầu thủ của Turan là chương sách rực rỡ. 100 lần khoác áo tuyển Thổ Nhĩ Kỳ, top 6 cầu thủ ra sân nhiều nhất lịch sử. Và ông được học từ những cái tên lớn nhất.

Với Diego Simeone, đó là nghệ thuật phòng ngự: góc độ bọc lót, thời điểm phá bóng, cấu trúc khối phòng ngự. “Tôi học được rằng nếu bạn chiến đấu cùng nhau, bạn có thể đi đến cùng.”

Với Luis Enrique, đó là giải pháp tấn công: vượt pressing bằng tam giác chuyền, ưu tiên phối hợp thay vì dẫn bóng cá nhân, và cách xử lý tình huống 1-1 ở cánh. Đặc biệt, Enrique dạy ông nghệ thuật nói đúng người, đúng thời điểm.

Với Fatih Terim, đó là triết lý về hệ thống thay vì con số và đội hình cứng nhắc. “Ông ấy có những giải pháp khác nhau cho từng cầu thủ và đưa ra chúng rất dễ dàng.”

Tự do trong khuôn khổ

Turan không muốn biến cầu thủ thành robot. “Tôi không muốn tước bỏ vẻ đẹp của bóng đá”, ông khẳng định.

Phương pháp của ông rõ ràng: ở hai khu vực đầu tiên, cầu thủ phải tuân thủ hệ thống. Nhưng ở khu vực cuối cùng, trước khung thành đối phương, Turan cần sự tự do và tài năng cá nhân.

“Bóng đá đang tiến hóa, nhưng có thể nó sẽ quay lại một phần vì pressing cá nhân suốt 90 phút là không khả thi. Trận PSG gặp Bayern Munich là ví dụ tuyệt vời.”

Khi được hỏi về sự thiếu hụt những cá tính lớn so với quá khứ, Turan cho rằng các ngôi sao không biến mất, chúng chỉ thay đổi hình hài. “Trước đây, những pha chạm bóng đầu tiên, đường chuyền thẩm mỹ, kỹ thuật 1-1 làm nên một ngôi sao. Bây giờ, chúng ta thấy những ngôi sao động hơn: Vinicius Junior, Mbappe, Kenan Yildiz, Lamine Yamal.”

Nhưng với Turan, giới hạn vẫn có. “Chừng nào Messi còn chơi bóng, anh ấy là người giỏi nhất thế giới và điều này không thể so sánh.”

Crystal Palace: thận trọng với tập thể

Shakhtar sẽ đối đầu Crystal Palace ở bán kết Conference League. Turan đã đến Selhurst Park theo dõi trực tiếp họ hồi tháng 12 và nhận ra một điều: đây là đội bóng của Oliver Glasner, một huấn luyện viên từng vô địch châu Âu.

“Họ cho thấy hình ảnh của một tập thể. Phòng ngự tốt, pressing tầm cao hiệu quả, chuyển đổi trạng thái sắc bén, tạt cánh từ hành lang cánh cực kỳ nguy hiểm”, Turan phân tích. “Nếu bạn bắt đầu nói về từng cá nhân, đó sẽ là sai lầm. Chúng tôi phải thận trọng với tất cả.”

Thông điệp của Turan gửi đến các cầu thủ trước trận đấu hai lượt: quản lý khoảnh khắc. “Không thể chơi tốt suốt 90 phút của cả hai trận. Palace mạnh về thể chất, chúng tôi cần sẵn sàng cho va chạm. Sẽ có lúc họ tấn công dồn dập vào nửa sân của chúng tôi. Nếu không có tâm lý của một trận bán kết, chúng tôi sẽ gặp rắc rối lớn.”

Thổ Nhĩ Kỳ: nhiều hơn một giấc mơ

Đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ sẽ lần thứ ba góp mặt tại World Cup, lần đầu tiên kể từ năm 2002. Vincenzo Montella đã làm nên điều kỳ diệu.

“Tôi cảm thấy rất khác biệt về World Cup. Họ có thể đạt được nhiều hơn cả một giấc mơ”, Turan nói với giọng đầy hào hứng.

Arda Güler, Kenan Yildiz, Hakan Calhanoglu trên cương vị thủ lĩnh, Ugurcan Cakir trong khung thành, Zeki Celik va Ferdi Kadıoğlu ở hai cánh, Ismail Yüksek va Orkun Kökçü nơi tuyến giữa, Baris Alper Yilmaz, Kerem Aktürkoğlu, Yunus Akgün… Một tập thể trẻ, đầy nội lực.

“Hơn cả những cái tên cá nhân, điểm mạnh lớn nhất của đội tuyển này là họ thực sự là một tập thể. Tôi xem họ như những người em. Họ thực sự khiến bạn mơ ước.”

Euro 2008 vẫn là ký ức không thể xóa nhòa với Turan. Dưới thời Guus Hiddink, Thổ Nhĩ Kỳ vào đến bán kết. “Đôi khi tôi nhớ về nó một cách tích cực, đôi khi tôi thực sự cảm thấy sự thất vọng. Bởi vì tôi thực sự tin rằng chúng tôi có thể giành cúp.”

Từ Istanbul đến Madrid, từ Barcelona đến Donetsk, Arda Turan vẫn luôn là một người của những cuộc ngược dòng. Shakhtar của ông, giữa bom đạn, vẫn đang viết tiếp chương đó. Và Thổ Nhĩ Kỳ, với thế hệ vàng mới, có thể sắp làm nên điều tương tự trên sân khấu World Cup.

—