Lễ ăn mừng Champions League của PSG lại biến thành bạo loạn: Bài học nào cho nước Pháp?

Khi PSG lần thứ hai bước lên đỉnh Champions League, thay vì những lễ ăn mừng rực rỡ, Paris lại chìm trong khói lửa và hỗn loạn. Sự tương phản giữa thủ đô nước Pháp và London – nơi Arsenal tổ chức diễu hành mừng chức vô địch Ngoại hạng Anh trước hơn 1,5 triệu người mà chỉ ghi nhận 24 vụ bắt giữ – đặt ra câu hỏi lớn về cách quản lý các sự kiện thể thao tại Pháp.

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez thẳng thừng bác bỏ ý kiến cho rằng vấn đề nằm ở hiệu quả của lực lượng cảnh sát. “Chỉ cần suy nghĩ 5 giây thôi, liệu có thực sự cần đặt câu hỏi về hệ thống cảnh sát không?” ông nói trên France Inter ngày 1/6. Theo ông Nunez, nguyên nhân cốt lõi là một bộ phận người dân đã lợi dụng không khí lễ hội để đập phá và cướp bóc. “Đó là thực tế,” ông khẳng định.

Tuy nhiên, lời giải thích này không mới. Nó lặp lại kịch bản đã từng xảy ra từ năm 2013, khi PSG lần đầu vô địch Ligue 1 sau 19 năm. Hôm đó, lễ ăn mừng tại Champs-Élysées biến thành hỗn loạn, 30 người bị thương, 21 người bị bắt. David Beckham khi ấy đang khoác áo PSG cũng phải được lực lượng an ninh hộ tống rời hiện trường giữa làn đá và vật thể lạ từ người hâm mộ. Cựu Bộ trưởng Nội vụ Manuel Valls thời điểm đó đã hủy lễ trao Cup và nhận định: “Bóng đá vẫn đang bệnh, và PSG là một ví dụ.”

Vòng 12 năm trôi qua, lịch sử dường như lặp lại. PSG đánh bại Arsenal ở bán kết Champions League, rồi hủy diệt Inter Milan 5-0 trong trận chung kết. Và cũng như năm 2020 khi PSG lần đầu vào chung kết Champions League, hay năm 2022 với vụ hơi cay tại Stade de France trong trận gặp Liverpool, bạo loạn lại xuất hiện trên các đường phố Paris.

Các chính trị gia và lãnh đạo địa phương đã lên tiếng. Thị trưởng quận 8 Paris – nơi khoảng 20.000 người tập trung sau trận chung kết – đề xuất cấm hoàn toàn tụ tập tại Champs-Élysées, mô tả đại lộ biểu tượng giờ đã “trở thành một chiến trường đô thị”. Marine Le Pen chỉ trích: “Chỉ ở Pháp, chiến thắng của một CLB bóng đá mới dẫn đến bạo loạn.” Trong khi đó, nghị sĩ châu Âu Raphael Glucksmann nhìn nhận vấn đề ở góc độ xã hội sâu xa hơn: “Nước Pháp đang giống như một nồi áp suất có thể phát nổ bất cứ lúc nào.”

Henry Samuel, phóng viên Telegraph tại Paris gần 30 năm, cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở bóng đá. Ông chỉ ra hai yếu tố song song: một là chiến thuật trấn áp đám đông của cảnh sát Pháp vốn bị các tổ chức nhân quyền chỉ trích – cách xử lý người hâm mộ Liverpool năm 2022 hay phong trào Áo Vàng từng gây nhiều tranh cãi; hai là thực tế thành công của PSG thu hút lượng lớn người dân từ các khu ngoại ô nghèo, nơi tỷ lệ thất nghiệp cao và nhiều cộng đồng nhập cư, đổ về trung tâm trong ngày lễ hội.

“Nếu Arsenal còn nhiều điều phải học từ PSG trên sân cỏ, thì nước Pháp dường như cũng có không ít bài học cần tham khảo từ nước Anh trong cách quản lý lễ hội bóng đá ngoài đời thực,” Telegraph bình luận. Arsenal tổ chức diễu hành lập kỷ lục với hơn 1,5 triệu người tham dự, nhưng chỉ có 24 vụ bắt giữ, không cướp bóc, không đập phá quy mô lớn. Sự tương phản này cho thấy bạo loạn sau chiến thắng bóng đá không phải là điều tất yếu, mà là vấn đề của cách tổ chức và quản lý.